Extra maatschappelijk werkers, federale middelen, sterkere samenwerking met VDAB en centraal infopunt moeten verwachte druk op OCMW beperken
Vanaf januari 2026 beperkt de federale overheid de duur van de werkloosheidsuitkering tot maximaal twee jaar. Ook jongeren die voor 1 januari 2025 hun recht op inschakelingsuitkering openden, verliezen hun recht op 1 januari 2026. Dat betekent dat ook enkele Zottegemnaren hun uitkering verliezen. Het stadsbestuur bereidt zich voor op de impact van deze hervorming. Ze werft extra maatschappelijk werkers aan en zet in op een efficiënte en effectieve werking. Om zoveel mogelijk mensen toe te leiden naar werk, wordt ook de samenwerking met VDAB versterkt.
De federale regering besliste dat de werkloosheidsuitkering beperkt wordt in tijd. Tot nu toe kon je in theorie een heel leven lang een werkloosheidsuitkering ontvangen. Dat verandert echter in januari 2026: vanaf dan kan je maximaal twee jaar lang een uitkering krijgen. In praktijk wil dat zeggen dat zo’n 4000 Vlamingen op 1 januari 2026 hun uitkering verliezen. Daaronder zijn initieel ook 9 Zottegemnaren.
175 Zottegemnaren toeleiden naar werk
De regering rolt de tijdsbeperking van de werkloosheidsuitkering uit in fases. In Zottegem betekent dat dat 9 mensen in januari hun uitkering verliezen, 31 in maart, 52 in april… Na anderhalf jaar zullen 175 Zottegemnaren hun uitkering niet meer ontvangen. Een aanzienlijk deel daarvan zal ongetwijfeld aankloppen bij het Sociaal Huis. Omdat onze maatschappelijk werkers een piek aan aanvragen te verwerken zullen krijgen, is het belangrijk dat we ons nu al goed voorbereiden.
Uiteraard is het de bedoeling om, waar mogelijk, zoveel mogelijk van hen aan het werk te krijgen. Daarom versterken we enerzijds onze samenwerking met VDAB. Op die manier kunnen we sneller schakelen om zoveel mogelijk mensen te laten doorstromen naar een job. Anderzijds zetten we ook in op een versnelde opstart van de GPMI-trajecten (Geïndividualiseerd Traject voor Maatschappelijke Integratie). Bij die trajecten focussen we op persoonlijke begeleiding van de werkzoekende, waarbij er op zoek gegaan wordt naar de juiste combinatie van werk, opleiding en maatschappelijke integratie. Werk blijft immers de sleutel tot zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie, en daar willen we iedereen maximaal in ondersteunen.
Federale steun voor leefloonaanvragen en extra aanwervingen
De nieuwe maatregel leidt helaas ook tot meer leefloonaanvragen, die worden betaald door het OCMW.
Dat zal bijkomende financiële druk leggen op het lokaal bestuur. De federale regering voorziet gelukkig wel in een tussenkomst van de kosten door tijdelijk een groter deel van de leeflonen aan ons terug te betalen en door de personeelskostensubsidies te verdubbelen. Dit zijn echter geen permanente maatregelen, waardoor de toeleiding naar werk des te belangrijker wordt.
De verwachte toename in het cliëntenbestand van het Sociaal Huis legt ook extra druk op de maatschappelijk werkers. Om de piek te kunnen opvangen, wordt dit najaar ingezet op extra aanwervingen, eveneens met steun van de overheid. Op die manier zijn de nieuwe medewerkers klaargestoomd om de piek vanaf januari 2026 mee op te vangen. Daarnaast worden huidige processen onder de loep genomen en gepaste opleidingen georganiseerd om de werking te optimaliseren en zo bijvoorbeeld de doorlooptijd van leefloonaanvragen in te korten.
Centraal infopunt voor bevolking
Voor sommige mensen zal deze overgang ongetwijfeld even schrikken zijn. Wanneer je plots een brief ontvangt waarin staat dat je uitkering wegvalt, roept dat veel vragen en onzekerheid op. We begrijpen dat heel goed, en we willen er alles aan doen om die onrust te beperken. Daarom onderzoeken we hoe we dit lokaal kunnen opvangen — bijvoorbeeld via een meldpunt waar mensen terechtkunnen met hun vragen, of via infomomenten waar we samen met onze partners uitleg geven over wat deze veranderingen concreet betekenen. Niemand mag het gevoel hebben er alleen voor te staan.